Ida Vos – Aardrijkskunde

zij had een onvoldoende
voor aardrijkskunde
die laatste dag
maar wist een week later
precies waar Treblinka lag

héél even maar

Het gedicht van de maand januari is kort. Voor Ida Vos was het grote drama slechts te pakken in zo’n kleine vorm, bang als zij was voor valse sentimenten.
Het gedicht komt uit de bundel ‘Vijfendertig tranen’ uitgegeven bij Nijgh & Van Ditmar te Den Haag. In 1975 verscheen de eerste druk van deze bundel. Vele herdrukken volgden. Vijf en dertig kinderen zaten in haar klas. Vijf en dertig joodse kinderen. Slechts vier van hen mochten volwassen worden. Eén van die vier was Ida Vos. De bundel ‘Vijfendertig tranen’ droeg zij op aan de een en dertig vermoorde kinderen die héél even maar hebben geleefd. 

Ida Vos werd geboren in Groningen. In 1936 verhuisde zij met haar ouders en haar zusje naar Rotterdam. In Rotterdam maakte ze het bombardement aan het begin van de Tweede Wereldoorlog mee. Na het bombardement verhuisde ze naar Rijswijk. Omdat ze van joodse afkomst was, moest ze in 1943 onderduiken, met haar zusje, maar gescheiden van haar ouders. Het hele gezin overleefde de oorlog. Ida Vos werd kleuteronderwijzeres. Toen ze in 1956 trouwde, stopte ze met werken. Ze kreeg drie kinderen. In 1975 bleek dat ze haar oorlogservaringen niet had verwerkt, ze werd in het Centrum 40-45 verpleegd. Hier begon ze gedichten te schrijven. Haar uitgever vroeg haar om ook een jeugdboek over haar ervaringen te schrijven. Haar joodse afkomst en haar ervaringen in de Tweede Wereldoorlog staan centraal in haar werk. 

(Nabij Treblinka 100 km ten noordoosten van Warschau bevond zich een vernietigingskamp. Hier werden 731.000 mensen, hoofdzakelijk joden, vermoord.)